نگهداری دستگاه لیزر مو

نگهداری دستگاه لیزر مو

لیزرها خاصیت‌های ویژه و منحصربه‌فردی دارند که موجب شده در زمینه‌های مختلف، کاربردهای جدید داشته باشند. همین کاربردها و عدم ایمنی در به‌کارگیری آن‌ها با خطرات جدی و عوارض جبران‌ناپذیر همراه است. بیشتر لیزرها، تابشی گسیل دارند که با احتمال خطر همراه است و در برهمکنش با بافت و یا موجود زنده بر اساس مکانیسم‌هایی سبب احتمالی ایجاد آسیب خواهند شد. در حال حاضر، با توجه به اهمیت و سطح به‌کارگیری لیزرها، نگهداری دستگاه لیزر مو جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است

خطرات بیولوژیکی و نگهداری دستگاه لیزر مو

ملاحظات ایمنی لیزر به هنگام استفاده از لیزرهای پزشکی باید در سطح کاربران لیزر، بیماران و سیستم‌های لیزر مورداستفاده مدنظر قرار گیرد. درجه خطرناکی لیزرها بستگی به مشخصات خروجی لیزر، از طریق استفاده از آن و تجربه فردی که با آن کار می‌کند، دارد. مکانیسمی که تابش لیزر ایجاد صدمه می‌نماید شبیه به همه دستگاه‌های بیولوژیکی است و با فرآیندهای حرارتی، صوتی-حرارتی و شیمیایی-نوری همراه است. درجه‌ای که هریک از این مکانیسم‌ها باعث خسارت می‌شود، بستگی به مشخصات چشمه لیزر مانند طول‌موج، زمان پالس، توان و چگالی انرژی دارد. به دلیل اهمیت بالای خطرات ناشی از تابش لیزر بر بافت‌های بیولوژیکی، اغلب منابع علمی تأکید ویژه‌ای بر شناخت و پیشگیری از آن‌ها دارند. این تأثیرات در ناحیه چشم و پوست مطرح هستند و به شرح ذیل می‌باشند.

آسیب‌های چشم

احتمال ورود باریکه موازی شده لیزر هم به‌طور مستقیم و هم در اثر بازتاب به درون چشم بزرگ‌ترین عامل نگرانی است. مکانیسم دقیق آسیب دیدن بافت‌ها در نواحی زیر رمز و مرئی ناشی از آثار گرمایی یا حتی در بعضی از موارد به علت ضربه‌های فوتوآکوستیکی است. درحالی‌که در فرابنفش، آسیب در اثر فرآیندهای نور شیمیایی آغاز می‌شود. با توجه به اینکه تابش‌های لیزر در فرابنفش یا زیر قرمز قرار دارند، به دلیل نامرئی بودن احتمال آسیب‌دیدگی تصادفی چشم زیاد است.

  • تابش لیزر در ناحیه طیف ماوراءبنفش دور و مادون‌قرمز دور در قرنیه جذب می‌شود و ضایعاتی را در آن ایجاد می‌کند.
  • تابش لیزر در ناحیه طیف مرئی، مادون‌قرمز نزدیک و تا حدید ماوراءبنفش نزدیک می‌تواند از بخش‌های قدامی چشم عبور نماید و با شبکیه برخورد کند. در این حالت پرتوی لیزر به علت موازی بودن و واگرایی کم در نقطه‌ای در شبکیه کانونی می‌شود و می‌تواند موجب جوش آمدن مایع زجاجیه، نابودی سلول‌ها، تخریب شبکیه و درنهایت کوری موقت و یا حتی دائم می‌شود.

درمجموع، جذب شدید برخی طول‌موج‌ها در چشم باعث آسیب‌های موضعی می‌شود و به همین دلیل نباید تحت هیچ شرایطی به لیزر خیره شد. همچنین باید توجه داشت که تنها برخورد مستقیم پرتوی لیزر با چشم خطرآفرین نیست بلکه برخورد بازتابش آن از سطوح دیگر نیز می‌تواند صدماتی را، هرچند با شدت کمتر از برخورد مستقیم، به دنبال داشته باشد. به‌طورکلی محدوده ۴۰۰ تا ۱۴۰۰ نانومتر خطرناک‌ترین محدوده طول‌موج‌های لیزر بر چشم است. محدوده ۷۰۰ تا ۱۴۰۰ نیز به دلیل نامرئی بودن بسیار خطرناک‌تر است زیرا چشم انسان به‌طور طبیعی با عکس‌العمل پلک زدن در مقابل نور مرئی از ورود طولانی‌مدت آن جلوگیری می‌کند ولی در مقابل نور نامرئی مردمک کاملاً بازمی‌ماند و چشم پلک نمی‌زند.

آسیب‌های بافتی

معمولی‌ترین آسیب‌های بافتی که به‌وسیله لیزر روی بافت ایجاد می‌گردد، آسیب‌های حرارتی بخصوص در ناحیه پوست است. در این مورد پروتئین‌های بافت در اثر افزایش حرارت ناشی از جذب نور لیزر تجزیه می‌شوند. موج‌های صوتی ناشی از تابش لیزر در زمان‌های زیر میکروثانیه نیز می‌توانند به بافت آسیب برسانند. پوست انسان تقریباً همه محدوده طول‌موج‌های ماوراءبنفش تا مادون‌قرمز را جذب می‌کند.

هرچند صدمات پوستی ناشی از لیزر در مقایسه با صدمات چشمی کمتر هستند و ازنظر ایمنی، پوست پس از چشم در مرتبه دوم اهمیت قرار دارد، اما نباید آن‌ها را دست کم گرفت زیرا لیزرها به‌ویژه لیزرهای جراحی و پرتوان، قابلیت نفوذ بالایی به بدن دارند و می‌توانند برش‌های عمیقی در پوست ایجاد کنند و درصورتی‌که برش در تابش نور UV-A بر روی پوست می‌تواند موجب تجمع بیش‌ازحد کروموفورهای پوستی و اریتما گردد. تابش نور UV-B آسیب‌رسان‌ترین تابش بر روی پوست است. علاوه بر آسیب حرارتی ناشی از انرژی فرابنفش UV-B احتمال سرطان‌زایی و تغییر DNA سلولی را افزایش می‌دهد. سازمان جهانی ایمنی در برابر پرتوهای لیزر، قوانین و گایدلاین هایی وضع کرده‌اند که لیزر در کلینیک‌های تخصصی پزشکی بخصوص در کلینیک‌های لیزرهای پزشکی و آگاه به خطرات لیزر و قوانین ایمنی لیزر انجام پذیرد.

نگهداری دستگاه لیزر مو
نگهداری دستگاه لیزر مو

ایمنی لیزر

سازمان ملی استاندارد آمریکا (ANSI)

دستورالعمل‌هایی را جهت حفظ ایمنی و نگهداری دستگاه لیزر مو هم برای بیمار و هم درمانگر تدوین نموده است. همچنین باید از دستورالعمل‌های خاص هر تولیدکننده جهت ایمنی و نگهداری دستگاه لیزر مو نیز پیروی گردد. دستورالعمل‌های کتبی ایمنی لیزر و پروسیجرهای آن‌ها در دسترس هستند. همچنین بازرس ایمنی لیزر همواره مشخص می‌کند چه کسی مسئول اطمینان از نگهداری دستگاه لیزر مو و عملکرد صحیح تجهیزات لیزر و پایبندی به استانداردها در هنگام کار با آن است.

توصیه می‌شود یک چک‌لیست ایمنی لیزر پیش از درمان همواره بررسی شود که شامل موارد زیر است: چسباندن علائم احتیاطی کار با لیزر پشت در اتاق درمان، تهیه عینک‌های محافظ مختص طول‌موج بکار رفته جهت آسیب چشمی هم برای بیمار و هم درمانگر و مخفی کردن پدال پایی خارج از دسترس درزمانی که از دستگاه استفاده نمی‌شود. همه دستگاه‌های لیزر دارای یک دکمه خاموش کردن اورژانسی هستند که زمانی که نیاز است دستگاه فوراً خاموش شود از آن استفاده می‌شود. برای مثال زمانی که یک فرد بدون محافظت چشمی به شکل سهوی به داخل اتاق وارد می‌شود.

ایمنی چشمی

در هنگام کار با لیزر ضروری و مهم است. دستگاه‌های لیزر پرتوهای پرانرژی را تولید می‌کنند که می‌توانند مسافت‌های طولانی را طی کرده و از سطوح انعکاسی بدون کاهش شدت منعکس گردند (برخلاف IPL ها که با طی مسافت از شدت آن‌ها کاسته می‌شود). به دلیل ویژگی‌های پرتوها، IPL ها برای چشم ایمن‌تر از لیزر هستند. هم لیزرها و هم IPL ها ممکن است سبب آسیب چشمی شده و استفاده از عینک محافظ چشمی هم برای درمانگری که با دستگاه کار می‌کند و هم بیمار و همچنین تمامی افرادی که در اتاق هستند ضروری است. عینک‌های محافظ از طول‌موج مشخصی محافظت نموده و دارای چگالی نوری (دانسیته اپتیکال) (OD) ثابتی برای عدسی (لنز) هستند. برای محافظت کافی از چشم‌ها باید OD دست کم ۴ باشد. عینک‌های واجد لنزهای با رنگ روشن (دارای OD مناسب طول‌موج مورداستفاده) بهترین دید را فراهم می‌آورند.

ویژگیهای عینکهای محافظ

عینک‌ها می‌بایست اندازه مناسب صورت داشته باشند و باید دقت شود بخصوص اگر زیر عینک محافظ از عینک طبی استفاده می‌شود، با صورت فاصله نداشته باشد. هنگامی‌که بر روی صورت بیمار کار می‌شود از محافظ‌های خارج چشمی سربی به شکل عینک یا پدهای چسبنده برای بیمار استفاده می‌شود. هنگام کار روی مژه‌ها از محافظ‌های چشمی سربی داخل چشمی استفاده می‌شود. حتی زمانی که از عینک محافظ چشمی استفاده می‌شود، درمانگر هیچ‌گاه نباید زمانی که دستگاه به برق وصل است به نوک لیزر نگاه کند.

گزارش‌هایی از مواردی وجود دارد که حتی در افراد درمانگر لیزر باتجربه به دنبال نگاه کردن به لیزر ۱۰۶۴ نانومتر نقایص دائمی میدان بینایی ایجادشده است. به دنبال کار با لیزر تهاجمی آئروسل‌های بافتی ایجاد می‌شوند، همچنین لیزرهای خالکوبی ذرات معلق بافتی و خونی را به وجود می‌آورند که با خطر مواجهه تماسی هوایی با ویروس‌ها و باکتری‌ها همراه می‌باشند؛ بنابراین در هنگام کار با لیزرهای تهاجمی استفاده از یک مکنده دود و ماسک ضروری است. مخروط‌های مخصوص فاصله گذار که در سر دستگاه لیزر مخصوص برداشتن خالکوبی بکار می‌روند می‌توانند تماس با بافت را کاهش دهند. دستگاه‌های لیزر با خطر آتش‌سوزی هم همراه هستند و کپسول آتش‌نشانی باید در دسترس باشد. از استفاده از ترکیبات قابل اشتعال مثل الکل درست پیش از پالس لیزر باید پرهیز شود.

نگهداری دستگاه لیزر مو

برون ده عملکردی دستگاه لیزر به‌مرورزمان و با استفاده مکرر مختصری تغییر می‌کند. نگهداری دستگاه لیزر مو و سرویس کردن دوره‌ای و خدمات سالیانه دستگاه به حفظ عملکرد مطلوب و مداوم آن کمک می‌کند. پس از هر مرتبه سرویس کردن دستگاه توصیه می‌شود که دقت کافی در درمان اول صورت گیرد و احتیاط لازم در زمینه یادی حداکثر بالینی انجام شود چراکه ممکن است دستگاه برون ده ای بیشتر از حد انتظار داشته باشد. برای مثال درصورتی‌که قبلاً درمان برداشتن خالکوبی یک بیمار با لیزر QS1064nm و قطر دسته پرتو اشات ۶ میلی‌متر و جریان ۳/۵J/cm2 صورت می‌گرفت، پس از سرویس کردن ممکن است نیاز به تنظیمات کمتری مثل ۱۰۶۴ نانومتر، ۶ میلی‌متر و جریان کمتر ۳/۰J/cm2 جهت دستیابی به حدنصاب بالینی قابل‌قبول باشد.

 

 

منابع:

  • اسمال، ربکا. هوانگ، دالانو (۱۳۹۶). ” لیزر درمانی زیبایی”. ترجمه: داود رمزی
  • شیرکوند، افشان. عطایی، لیلا. زند، نسرین (۱۳۹۵) “اهمیت ایمنی لیزر در کاربردهای بالینی لیزر”. مجله لیزر در پزشکی. شماره ۲ و ۳.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /home/taherta2/public_html/wp-includes/functions.php on line 4609

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /home/taherta2/public_html/wp-includes/functions.php on line 4609

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /home/taherta2/public_html/wp-content/plugins/really-simple-ssl/class-mixed-content-fixer.php on line 111